Koon "คูน" รพ.เฉพาะทางด้านการดูแลรักษาแบบประคับประคอง หรือ Palliative Care แห่งแรกในไทย มุ่งเน้นการเพิ่มคุณภาพชีวิตของคนไข้และครอบครัวอย่างเข้มข้นทั้งกาย ใจ สังคมและจิตวิญญาณ โดยเฉพาะคนไข้ในกลุ่มโรคที่ไม่สามารถรักษาให้หายขาดและอาการของโรคนั้นส่งผลต่อคุณภาพชีวิตของคนไข้ให้ลดลงและไม่ดีอย่างที่เคย

• ผู้ป่วยระยะสุดท้ายและระยะลุกลาม เช่น โรคมะเร็งระยะสุดท้าย โรคมะเร็งระยะลุกลาม โรคอัลไซเมอร์ โรคสมองเสื่อม โรคพาร์คินสัน โรคหัวใจเรื้อรัง โรคปอด โรคไตระยะท้าย โรคกล้ามเนื้ออ่อนแรง โรคตับแข็งระยะท้าย

• ผู้ป่วยติดเตียง ผู้ป่วยไอซียู(ICU) ที่เข้าออกรพ.บ่อยครั้ง

• ผู้ป่วยพักฟื้นหลังผ่าตัด พักฟื้นหลังการให้คีโม ฉายแสงและยามุ่งเป้าฯ

โดยโรงพยาบาลคูน มีแพทย์เฉพาะทางด้านมะเร็ง สามารถให้ยาเคมีบำบัด ยามุ่งเป้า และภูมิคุ้มกันบำบัดได้ หรือแม้แต่ฉายแสง เราก็สามารถส่งต่อให้การดูแลได้อย่างรวดเร็ว จึงแบ่งปัน 5 วิธีสังเกตสัญญาณของภาวะหมดไฟ เรียนรู้แนวทางจัดการความเครียด และรู้ว่าเมื่อใดควรขอความช่วยเหลือจากทีม Palliative Care หรือผู้เชี่ยวชาญด้านการดูแล

5 วิธีสร้างสุขดูแลกายใจตัวเอง ไม่ให้หมดไฟในการดูแลคนที่คุณรัก

1. สังเกตสัญญาณหมดไฟที่เกิดขึ้นกับตัวเอง

ภาวะหมดไฟของผู้ดูแลมักไม่ได้เกิดขึ้นในทันที แต่จะค่อย ๆ สะสมและรุนแรงขึ้นเมื่อเวลาผ่านไป สัญญาณที่พบได้บ่อย ได้แก่ รู้สึกเหนื่อยล้าอยู่ตลอดเวลา นอนหลับไม่เพียงพอหรือมีปัญหาในการนอน หงุดหงิดง่าย รู้สึกวิตกกังวล สมาธิลดลง ไม่สนใจสิ่งที่เคยชื่นชอบ หลีกเลี่ยงการพบปะผู้คน รู้สึกว่าทุกอย่างหนักเกินกว่าจะรับมือไหว หรือรู้สึกผิดเมื่อต้องแบ่งเวลาไปดูแลตัวเอง

จุดเริ่มต้นที่ดีคือการลองถามตัวเองว่า "ตอนนี้เรากำลังรับมือกับการดูแลคนที่เรารักได้ดีแค่ไหน?" หากความเหนื่อยล้ายังคงอยู่แม้จะได้พักผ่อนอย่างเพียงพอ หรือ เมื่อการดูแลคนที่คุณรักเริ่มส่งผลกระทบต่อสุขภาพกายและใจของเรา อาจเป็นสัญญาณว่าถึงเวลาที่ควรขอความช่วยเหลือเพิ่มเติม

2. แบ่งหน้าที่ในการดูแล ไม่จำเป็นต้องทำทุกอย่างเพียงคนเดียว

ไม่มีใครควรต้องรับผิดชอบทุกอย่างเพียงลำพัง ลองวางแผนการดูแลอย่างง่าย ๆ และแบ่งหน้าที่ให้สมาชิกในครอบครัวหรือผู้ดูแลที่ไว้วางใจได้เข้ามามีส่วนร่วม หน้าที่เหล่านี้อาจครอบคลุมตั้งแต่การจัดยา การเตรียมอาหาร การเดินทางไปพบแพทย์ การนัดหมายต่าง ๆ การติดต่อประสานงานกับทีมบุคลากรทางการแพทย์ ไปจนถึงการอยู่เป็นเพื่อนและให้กำลังใจกัน

ทีม Palliative Care สามารถช่วยครอบครัวทำความเข้าใจเกี่ยวกับอาการของคนไข้ ความต้องการในการดูแล รวมถึงทางเลือกและบริการสนับสนุนที่เหมาะสม เพื่อช่วยให้การดูแลเป็นเรื่องที่จัดการได้ง่ายขึ้นและไม่เป็นภาระของคนใดคนหนึ่งมากจนเกินไป

3. ผ่อนคลายกายใจ หาเวลาให้ตัวเองได้พัก

การพักผ่อนไม่ใช่ความเห็นแก่ตัว แต่เป็นส่วนหนึ่งของการดูแลที่ยั่งยืน แม้เพียงการได้หยุดพักจากหน้าที่ดูแลชั่วครู่ ก็สามารถช่วยลดความเครียดและความเหนื่อยล้าทางอารมณ์ได้ Respite Care หรือการดูแลทดแทนชั่วคราว อาจทำได้หลายรูปแบบ เช่น ให้สมาชิกในครอบครัวเข้ามารับช่วงดูแลแทนชั่วคราว ใช้บริการพยาบาลหรือผู้ดูแลที่บ้าน หรือในบางกรณีอาจพิจารณาการรับคนไข้เข้าพักรักษาในโรงพยาบาลระยะสั้นตามความเหมาะสม

การวางแผนช่วงเวลาพักไว้ล่วงหน้า ก่อนที่ผู้ดูแลจะรู้สึกหมดแรงจนถึงจุดวิกฤต มักช่วยให้ครอบครัวรับมือกับการดูแลได้ดีกว่าการรอจนสถานการณ์เริ่มเกินกำลังแล้วจึงค่อยขอความช่วยเหลือ

4. พูดคุยถึงคุณค่าความหมายชีวิตและความสุขร่วมกัน

Palliative Care ไม่ได้มุ่งเน้นเพียงการดูแลและควบคุมอาการทางกายเท่านั้น แต่ยังเปิดพื้นที่ให้คนไข้และครอบครัวได้พูดคุยถึง เป้าหมายในการรักษา ความต้องการ ความกังวล สิ่งที่ให้ความสำคัญ และสิ่งที่ผู้ป่วยต้องการให้เกิดขึ้นเมื่อโรคดำเนินต่อไป

Advance Care Planning (ACP) หรือการวางแผนการดูแลรักษาล่วงหน้า สามารถช่วยให้ครอบครัวเข้าใจความต้องการและความปรารถนาของคนที่คุณรักได้ชัดเจนมากขึ้น และช่วยให้สามารถตัดสินใจเกี่ยวกับการดูแลรักษาในอนาคตได้อย่างมั่นใจ การพูดคุยเรื่องเหล่านี้ตั้งแต่เนิ่น ๆ ยังช่วยลดความไม่แน่นอน ความกังวล และความเครียดทางอารมณ์ที่ผู้ดูแลอาจต้องเผชิญในภายหลัง

5. ขอความช่วยเหลือรับคำปรึกษาจากผู้เชี่ยวชาญ

ภาวะหมดไฟของผู้ดูแล ไม่ควรถูกมองว่าเป็นความล้มเหลวส่วนบุคคล เพราะในบางสถานการณ์ ความต้องการในการดูแลคนที่คุณรักอาจมากเกินกว่าที่ครอบครัวเพียงครอบครัวเดียวจะสามารถรับผิดชอบได้อย่างปลอดภัย ควรพิจารณาพูดคุยกับทีม Palliative Care เมื่ออาการของคนที่คุณรักเริ่มควบคุมได้ยาก ภาระการดูแลเริ่มมากเกินกำลัง หรือสมาชิกในครอบครัวมีความยากลำบากในการตัดสินใจเกี่ยวกับแนวทางการดูแล

ความช่วยเหลือจากผู้เชี่ยวชาญอาจครอบคลุมทั้งการดูแลทางการแพทย์ การพยาบาล การดูแลด้านจิตใจและสังคม การดูแลที่บ้าน การดูแลทดแทนชั่วคราว ตลอดจนคำแนะนำและการสนับสนุนสำหรับผู้ดูแล เป้าหมายไม่ใช่การทำให้ผู้ดูแลต้องทำมากขึ้น แต่คือการช่วยให้คนที่คุณรักและครอบครัวสามารถก้าวผ่านช่วงเวลาของการเจ็บป่วยร้ายแรงไปด้วยความสบายใจ ความมั่นใจ และได้รับการสนับสนุนที่เหมาะสมมากขึ้น

ภาวะหมดไฟของผู้ดูแลเป็นสิ่งที่เกิดขึ้นได้บ่อย แต่ไม่ควรมองข้าม การสังเกตสัญญาณเตือนตั้งแต่เนิ่น ๆ การแบ่งปันหน้าที่ในการดูแล การจัดสรรเวลาเพื่อพักผ่อน การพูดคุยถึงความต้องการของคนที่คุณรัก และการขอความช่วยเหลือจากผู้เชี่ยวชาญ ล้วนช่วยให้การดูแลสามารถดำเนินต่อไปได้อย่างสมดุลและยั่งยืนมากขึ้น ในการดูแลแบบประคับประคอง "ผู้ดูแลเองก็เป็นส่วนหนึ่งของทีมดูแลเช่นกัน" การขอความช่วยเหลือไม่ใช่สัญญาณของความอ่อนแอ แต่เป็นก้าวสำคัญที่จะช่วยให้ผู้ดูแลยังคงมีแรงกายและแรงใจเพียงพอที่จะอยู่เคียงข้างและดูแลคนที่รักได้อย่างดีที่สุด

หากคุณหรือครอบครัวกำลังเผชิญกับความเหนื่อยล้าทางร่างกาย ความเครียดทางอารมณ์ หรือความท้าทายในการดูแลผู้ป่วยที่มีโรคร้ายแรง ทีม Palliative Care สามารถช่วยประเมินสถานการณ์และร่วมค้นหาแนวทางการดูแลและการสนับสนุนที่เหมาะสมกับผู้ป่วยและครอบครัวได้

คำถามที่พบบ่อยของโรงพยาบาลคูน (FAQ)

ภาวะหมดไฟของผู้ดูแล (Caregiver Burnout) คืออะไร?

ภาวะหมดไฟของผู้ดูแล คือภาวะเหนื่อยล้าทางร่างกาย จิตใจ และอารมณ์ที่เกิดจากความเครียดและภาระในการดูแลผู้ป่วยอย่างต่อเนื่องเป็นเวลานาน อาการที่พบได้อาจรวมถึงความเหนื่อยล้าเรื้อรัง ปัญหาการนอนหลับ หงุดหงิดง่าย วิตกกังวล แยกตัวจากสังคม และรู้สึกว่าตัวเองไม่สามารถรับมือกับสถานการณ์ได้

สัญญาณของภาวะหมดไฟในผู้ดูแลมีอะไรบ้าง?

สัญญาณที่พบได้บ่อย ได้แก่ รู้สึกเหนื่อยตลอดเวลา นอนหลับยาก รู้สึกวิตกกังวลหรือเศร้าหมอง หงุดหงิดง่าย สมาธิลดลง ไม่สนใจสิ่งที่เคยทำ รู้สึกโดดเดี่ยว และรู้สึกว่าไม่สามารถรับมือกับภาระในการดูแลผู้ป่วยได้อีกต่อไป

จะป้องกันภาวะหมดไฟของผู้ดูแลได้อย่างไร?

ผู้ดูแลสามารถลดความเสี่ยงของภาวะหมดไฟได้ด้วยการแบ่งหน้าที่กับสมาชิกในครอบครัว หาเวลาพักเป็นประจำ ดูแลสุขภาพพื้นฐานของตัวเอง พูดคุยและสื่อสารกับครอบครัวอย่างเปิดใจ วางแผนการดูแลทดแทนชั่วคราว (Respite Care) และขอความช่วยเหลือจากผู้เชี่ยวชาญก่อนที่สถานการณ์จะกลายเป็นภาระที่หนักเกินไป

Palliative Care ช่วยผู้ดูแลได้หรือไม่?

ได้ Palliative Care ให้การดูแลทั้งผู้ป่วยและครอบครัว โดยทีม Palliative Care สามารถให้ความช่วยเหลือตามความต้องการของแต่ละบุคคล ทั้งการควบคุมอาการ การวางแผนการดูแล การสนับสนุนด้านจิตใจ การให้ความรู้แก่ผู้ดูแล การดูแลที่บ้าน ตลอดจนคำแนะนำเกี่ยวกับการตัดสินใจด้านการรักษาที่มีความซับซ้อน

เมื่อใดที่ผู้ดูแลควรขอความช่วยเหลือ?

ผู้ดูแลควรพิจารณาขอความช่วยเหลือจากผู้เชี่ยวชาญ หากรู้สึกเหนื่อยล้าอย่างต่อเนื่องจนกระทบต่อสุขภาพหรือการใช้ชีวิตประจำวันของตัวเอง ไม่สามารถจัดการกับอาการของผู้ป่วยได้อย่างเหมาะสม หรือรู้สึกว่าภาระและความรับผิดชอบในการดูแลกลายเป็นสิ่งที่เกินกำลังจะรับมือได้

สามารถศึกษาข้อมูล เพราะอะไร "คูน" ถึงเป็นทางเลือกการรักษาที่ตอบโจทย์ความต้องการของ "คุณ" ?เพื่อทราบรูปแบบการรักษาของรพ.คูน ซึ่งมุ่งหวังที่จะสร้างและเติมเต็มคุณภาพชีวิตและช่วงเวลาที่มีค่าของคนไข้และครอบครัวให้ดียิ่งขึ้น สอดคล้องกับเป้าหมายและความปรารถนาที่แท้จริงเฉพาะบุคคลอย่างเข้มข้มครอบคลุมทั้งด้านร่างกาย จิตใจ สังคมและจิตวิญญาณ

เบอร์โทรศัพท์ : 02-405-3899 หรือ คลิกเพื่อลงทะเบียนนัดหมายรับคำปรึกษาจากแพทย์

Facebook : https://www.facebook.com/koonhospital
LINE Official : https://lin.ee/XqcpBmP
Maps : https://goo.gl/maps/xAMCi2jLC8SpSzfk8